Samen een bankrekening, maar niet automatisch samen eigenaar van het geld

Door mr. Frank R. Sterel | Notaris en partner bij Sterel Notarissen

Een en/of-rekening lijkt misschien het ultieme bewijs van financiële verbondenheid. Maar juridisch kan de werkelijkheid heel anders zijn. Zeker wanneer een van de partners overlijdt.

Wie samenwoont, deelt vaak veel: een woning, de dagelijkse uitgaven en één of meer bankrekeningen. Maar betekent een gezamenlijke bankrekening ook dat het geld daarop van beide partners is?

Niet noodzakelijk, zo blijkt uit een recente uitspraak van de Rechtbank Noord-Holland.

Eén relatie, twee bankrekeningen, twee juridische uitkomsten

Een man en een vrouw hadden in hun samenlevingsovereenkomst een verblijvingsbeding opgenomen. Kort gezegd: gemeenschappelijke bezittingen zouden bij overlijden aan de langstlevende partner toekomen.

Het stel beschikte over zowel een en/of-betaalrekening als een en/of-spaarrekening.

Na het overlijden van de man ontstond discussie over de vraag welke tegoeden aan de vrouw toekwamen en welke tot de nalatenschap behoorden.

De rechtbank maakte een opmerkelijk, maar juridisch goed verklaarbaar onderscheid.

De betaalrekening was gemeenschappelijk. De spaarrekening niet.

Waarom dat onderscheid?

De betaalrekening werd daadwerkelijk gebruikt voor de gezamenlijke huishouding. Beide partners stortten daarop geld, ieder naar draagkracht. Bovendien bepaalde hun samenlevingsovereenkomst uitdrukkelijk dat deze rekening gemeenschappelijk was en dat ieder voor de helft gerechtigd was.

Het saldo viel daarom onder het verblijvingsbeding en kwam na het overlijden van de man aan de vrouw toe.

Bij de spaarrekening lag dat anders.

De man liet zijn inkomen op de gezamenlijke betaalrekening storten en boekte wat overbleef na betaling van de huishoudelijke kosten door naar de spaarrekening.

Volgens de rechtbank was daarmee niet aangetoond dat hij dit spaargeld ook gemeenschappelijk wilde maken.

Het enkele feit dat geld via een gezamenlijke rekening loopt, verandert niet automatisch de eigendomsverhoudingen.

De juridische les: tenaamstelling is geen eigendomstitel

Een en/of-rekening regelt in de eerste plaats wie tegenover de bank over het geld kan beschikken. Zij bepaalt niet zonder meer wie in de onderlinge verhouding tot het tegoed gerechtigd is.

Daarvoor zijn onder meer de herkomst van het vermogen, de afspraken tussen partners en hun feitelijke handelwijze bepalend.

En juist daar kan een samenlevingsovereenkomst het verschil maken.

Mijn advies

In de notariële praktijk zie ik hoe belangrijk het is om bij het opstellen van een samenlevingsovereenkomst verder te kijken dan de situatie van vandaag.

Wat gebeurt er met spaargeld dat één partner heeft opgebouwd? Valt een gezamenlijke spaarrekening onder het verblijvingsbeding? En sluit de juridische regeling eigenlijk wel aan bij wat partners samen voor ogen hebben?

Een goede samenlevingsovereenkomst regelt niet alleen hoe partners samenleven, maar ook wat er gebeurt wanneer één van hen er niet meer is.

Dat verdient aandacht zolang beide partners hun wensen nog samen kunnen vastleggen.

mr. Frank R. Sterel
Notaris en partner | Sterel Notarissen
Amsterdam

Bron: Rechtbank Noord-Holland 18 maart 2026, ECLI:NL:RBNHO:2026:5318.