Door mr. Frank R. Sterel, notaris/partner
Veel mensen schenken tijdens hun leven regelmatig bedragen aan hun kinderen of kleinkinderen. Dat kan voortkomen uit de wens om vermogen alvast over te dragen, maar ook fiscale overwegingen kunnen een rol spelen.
Maar wat gebeurt er als u door ziekte of ouderdom niet meer zelf in staat bent om over een schenking te beslissen?
Twee recente uitspraken van de Rechtbank Zeeland-West-Brabant laten zien hoe belangrijk het is om uw wensen daarover tijdig en vooral duidelijk vast te leggen.
Geen duidelijke regeling, geen schenking
In de eerste zaak wilde een bewindvoerder aan ieder van de vijf kinderen van de betrokkene € 6.908 schenken. De betrokkene kon daar zelf geen toestemming meer voor geven.
Er was wel een levenstestament, maar het overgelegde document bood onvoldoende duidelijkheid over de vraag of de wens om schenkingen te doen daadwerkelijk en definitief was vastgelegd. Vervolgens keek de kantonrechter naar het schenkingsverleden.
Er bleken slechts twee eerdere schenkingen te zijn geweest, waarvan maar bij één met voldoende zekerheid kon worden vastgesteld dat deze door de betrokkene zelf was gedaan of opgedragen. Dat was onvoldoende om van een vaste schenkingstraditie te kunnen spreken.
De gevraagde machtiging werd daarom afgewezen.
Een duidelijk levenstestament maakt het verschil
In de tweede zaak was de situatie anders. Ook hier stond het vermogen onder bewind, maar in het levenstestament was expliciet opgenomen dat onder bepaalde voorwaarden schenkingen aan de zoons mochten worden gedaan. Daarbij waren zelfs de redenen en grenzen voor dergelijke schenkingen vastgelegd.
Omdat de voorgenomen schenking binnen die regeling paste, verleende de kantonrechter de gevraagde machtiging.
Het verschil tussen beide uitspraken is duidelijk: wie zijn wensen vooraf zorgvuldig vastlegt, vergroot de kans aanzienlijk dat die wensen later ook daadwerkelijk kunnen worden uitgevoerd.
Denk vooruit bij uw levenstestament
Een levenstestament gaat dus over meer dan de vraag wie uw financiële zaken mag regelen als u dat zelf niet meer kunt. Het is juist ook een instrument om vast te leggen hoe die persoon met uw vermogen moet omgaan.
Wilt u dat schenkingen aan kinderen of kleinkinderen kunnen worden voortgezet? Wilt u daarbij aansluiten bij eerdere schenkingen? Mogen fiscale voordelen worden meegewogen? En welk vermogen moet in ieder geval voor uzelf beschikbaar blijven?
Dat zijn vragen waarover u het beste nadenkt wanneer u nog volledig zelf de regie heeft.
Een goed levenstestament voorkomt niet iedere discussie, maar geeft uw vertegenwoordiger én de kantonrechter wel een veel duidelijker kompas.
Ons advies: wacht niet totdat een levenstestament nodig is. Juist dan bent u vaak te laat om uw wensen nog vast te leggen.
mr. Frank R. Sterel
notaris/partner, Sterel Notarissen